Kiến trúc của người Inca

Từng tồn tại trong phạm vi lãnh thổ các nước Peru, Ecuador, Bolivia và Chile ngày nay có một nền văn minh phát triển rực rỡ vào hàng đầu châu Mỹ. Đó là nền văn minh Inca. Được bắt đẩu từ thế kỷ thứ XI, nền văn minh này đã tồn tại cho tới khi vùng này bị người Tây Ban Nhà xâm chiếm vào đầu thế kỷ thứ XVI (1532). Đô thị nổi tiếng về kiến trúc của nền văn minh này là thị trấn Machu – Picchu .
Thị trấn Machu-Picchu nằm giữa hai ngọn núi: Machu-Picchu cao khoảng 3140m và Huayama-Picchu cao 2743m, trong vùng trũng của sông Urubamba. Nằm tại một địa điểm hoang dã trong dãy núi Andes, trên một vùng núi cheo leo, hiểm trở, đi lại khó khăn, lại bị các loài thảo mộc phủ kín trong nhiều thế kỷ liền, Machu Picchu đã bị vùi sâu trong hoang phế và quên lãng suốt 400 năm, ngay cả sau khi đế chế Inca bi người Tây Ban Nha xâm chiếm và tiêu diệt.
Những người đầu tiên đặt chân đến Machu-Picchu đều sững sờ trước vẻ đẹp của những gì còn sót lại từ các công trình kiến trúc ở đây. Các thủy kiều, nha tắm, những bức tường hình vòm, tất cả đểu bằng đá hoa cương đen rất mịn. Có cả thảy tới 16 nhà tắm. Chúng được đục thẳng vào trong vách núi và được sâp xèp theo một bố cục hài hòa. Các bậc thang được đào trong sườn núi đá, và những cửa lớn mở ra trên dốc núi. Các đến thờ của Machu-Picchu được làm bằng những khối đá lớn, sắp xếp ăn khớp với nhau một cách tài tinh trong một vùng dốc đá dựng đứng đã iàm tàng thêm vẻ hùng vĩ của cả một quần thể độc đáo .
Trên một mô đất cao nhìn rộng ra khắp chung quanh, có một địa điểm được chọn làm nơi hành lễ. Tại đây, có đặt một cái dĩa lớn bằng vàng tượng trưng cho Mặt Trời. Khi ánh sáng rọi thẳng đứng vào đĩa thì bắt đẩu hành lễ.
Do người Inca không để lại một tài liệu b.ing chữ nào, nên không thể biết chính xác Machu-Picchu được dựng lên nhằm mục đích gì, khi được vây quanh bằng dãy thành cao, bên ngoài có các hào sâu và vọng gác. Nhưng dựa vào con số các đền thờ và địa điểm hành lễ còn sót lại, các nhà khoa học nghiêng về giả định cho rằng Machu-Picchu có lẽ là một trung tâm tôn giáo quan trọng .
Phần phía Tây của thị trấn, nơi tập trung nhiều đền thờ và địa điểm hành lễ nhất, rõ ràng được chọn làm nơi cử hành các nghi lễ tôn giáo. Còn phần phía Đông là nơi ở của những người đến hành lễ. Việc người ta phát hiện ở đây khoảng 100 bộ hài cốt phụ nữ, đã dẫn tới một giả định rằng Machu-Picchu là nơi người Inca tiến hành việc hiến tế phụ nữ theo các nghi thức tôn giáo.
Một bí ẩn khác là tại sao Machu-Picchu bị bỏ phế trước khi người Tây Ban Nha xuất hiện và không bị những kẻ mới đến này phát hiện ra. Cớ thể là do con đường mòn dẫn đến thị trấn đã bị cây cỏ mọc che khuất và người Tây Ban Nha đã phải mất một khoảng thời gian nhất định để học tiếng Inca. Nhờ đó, người Inca đã có thể che giấu không cho những kẻ chinh phục họ biết địa điểm của Machu-Picchu. Ngày nay, Machu-Picchu được tôn tạo và bảo quẩn tốt, trỏ thành một địa điểm thu hút nhiều khách du lịch.
Di tích Chanchan (Pêru)

Kiến trúc của người Inca 1

Chanchan là cô’ đô của vương quốc Chimu nằm ở bờ biển phía Bắc Pêru. Những di tích đặc sắc tại đây nói lên sự vĩ đại của một nền văn minh nay đã diệt vong. Khoảng năm 1100 văn minh Chimu thay thế văn hoá Mochica tại thung lũng Moche, trung tâm của một đế quốc rộng lớn trải rộng từ vịnh Guayaquil ở miền Bắc đến Paramonga ở miền Nam Peru. Tại khu vực khô cằn này, một hệ thống tưới tiêu tinh vi đã đưa nước của một con sông tự nhiên vào con sông đào dài 80km, làm cho Chanchan có độ phì nhiêu ngày nay ta khó hình dung nổi. Với diện tích 20km2, Chanchan là đô thị lớn nhất ở châu Mỹ thời trước Christophe Colomb. Vùng trung tâm chia làm 9 khu vực lớn hình chữ nhật có lũy đất bao bọc. Có thể những khu vực này là khu ở của Hoàng gia hoặc các gia đình quý tộc . Mỗi khu có nhiều đền, chùa, nhà ở, vườn hoa và nghĩa trang tập hợp xung quanh các quảng trường. Các hoạt động thủ công chính là sản xuất đồ gỗ, hàng dệt và vàng bạc. Chanchan từng đứng trước nguy cơ của sự cướp bóc diễn ra từ nhiều thế kỷ nay và sự xói mòn tự nhiên. Công tác bảo tồn đã được tiến hành đối với các bức bích hoạ và hai cung điện. Song còn phải tiếp tục củng cố một cách hệ thống rất nhiều công trình còn lại. Năm 1986, Chanchan được ghi vào Danh sách Di sản văn hoá thế giới.

Xem thêm: Bán nhà Hà Nội có sổ đỏ

Related posts